1.7.3.2.3.4 Catastrofen

Een catastrofe of ramp is een gebeurtenis die zich kenmerkt door een ernstige verstoring van de normale ordening, doorgaans in termen van veiligheid. Veel van de huidige problemen binnen organisaties kennen een hoge mate van complexiteit waardoor ze al snel tot hulpeloosheid leiden en als catastrofaal worden ervaren. Niet ieder probleem is echter hetzelfde, ook al gaan ze allemaal met machteloosheid gepaard, en het is dan ook van belang een onderscheid te maken naar catastrofes (Thom).

Hoe doe ik dat?
  1. U herkent het ineenklappen van een organisatie, zoals de DSB bank van Scheringa. Klanten halen hun rekening leeg, er ontstaat een negatieve spiraal en de (grote) bank gaat in korte tijd failliet
  2. U onderkent het gevaar van deling of splijting (cusp). De organisatie maakt de oversprong naar discontinuïteit en loopt daarmee het risico op fragmentatie
  3. U kent het fenomeen Zwaluwstaart (swallow tail). U saneert door het inrichten van een sterfhuisconstructie waarbij de organisatie langzaam wordt ontbonden en ontmanteld 
  4. U hanteert het principe van de Vlinderslag (butterfly). U bent in staat om tegenstellingen te overbruggen en ineens ontstaat een werkbaar compromis, bijv. via een CAO-onderhandeling
  5. U staat soms verbaasd over de catastrofe als raadsel. Zoals de naam al aangeeft: niermand heeft hiervoor een verklaring, shit happens!
  6. U vraagt om overheidssteun of delegeert intern naar boven. Dit kan uitkomst bieden, maar houdt tevens het risico in dat ondernemend gedrag wordt geblokkeerd door stringente regels, bureaucratie en vergaande bemoeienis 
  7. U houdt rekening met S-curves. De ontwikkeling van organisaties, inclusief de neergang daarvan, verloopt in de vorm van S-curven. Hierbij geldt de wet van de toe- en afnemende meeropbrengst.